Jak założyć stowarzyszenie
Poniższe informacje są streszczeniem poradnika "Jak założyć stowarzyszenie" oraz innych tekstów na stronie informatorium.ngo.pl.
Spis treści |
Podstawowe informacje
Do założenia stowarzyszenia potrzebnych jest 15 członków. Również w trakcie istnienia stowarzyszenia liczba członków nie powinna spaść poniżej 15.
Stowarzyszenie rejestruje się w Krajowym Rejestrze Sądowym
Stowarzyszenie zarejestrowane w KRS może:
- przyjmować darowizny, spadki, zapisy, otrzymywać dotacje, korzystać z ofiarności publicznej,
- podejmować finansową współpracę z administracją publiczną i biznesem,
- zawierać umowy na realizację zadań publicznych,
- prowadzić działalność gospodarczą,
- łączyć się w związki stowarzyszeń,
- zrzeszać osoby prawne,
- powoływać oddziały terenowe,
- ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego.
Stowarzyszenie działa w oparciu o statut. Należy go uchwalić przed złożeniem dokumentów rejestracyjnych.
Najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zgromadzenie członków – są to wszyscy członkowie, zebrani w jednym miejscu. Organami są zarząd i organ kontroli wewnętrznej (komisja rewizyjna).
Nie ma corocznych obowiązków sprawozdawczych dla organu kontroli zewnętrznej i nadzoru, którym jest starosta powiatu, na terenie którego mieści się siedziba stowarzyszenia.
Na etapie tworzenia nie jest potrzebny majątek.
Członkowie są zobowiązani do płacenia składek, ale ich wysokość może być symboliczna.
Majątku stowarzyszenia nie można dzielić wśród członków. Członkowie zasadniczo wykonują pracę społecznie. Stowarzyszenie może zatrudniać pracowników (dopuszczalne jest zatrudnianie członków stowarzyszenia).
Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, ale wymaga to osobnego wpisu do rejestru przedsiębiorców.
Zebranie założycielskie
Na czas zebrania powołuje się przewodniczącego i sekretarza. Na zebraniu założycielskim należy podjąć uchwałę o powołaniu stowarzyszenia oraz wybrać komitet założycielski, który załatwia później formalności rejestracyjne (nawet jeśli na zebraniu zostanie wybrany przyszły zarząd). Mogą to być te same osoby, które wybrane zostaną do zarządu.
Podczas zebrania można od razu wybrać też zarząd oraz organ kontroli wewnętrznej (komisję rewizyjną).
Przyjęcie statutu poprzez głosowanie musi odbyć się na zebraniu założycielskim.
Na zebraniu należy przygotować następujące dokumenty:
- lista członków założycieli z danymi: imię i nazwisko; data i miejsce urodzenia; adres zameldowania; numer dowodu osobistego, PESEL; własnoręczny podpis (w dwóch egzemplarzach)
- uchwała o powołaniu stowarzyszenia (uchwała nr 1), w dwóch egzemplarzach, podpisana przez przewodniczącego i sekretarza zebrania
- uchwała o przyjęciu statutu (uchwała nr 2), w dwóch egzemplarzach, podpisana przez przewodniczącego i sekretarza zebrania
- statut stowarzyszenia - dwa egzemplarze, podpisane przez komitet założycielski (lub przez zarząd, jeśli zostanie wybrany),
- uchwała o wyborze komitetu założycielskiego (uchwała nr 3), w dwóch egzemplarzach, podpisana przez przewodniczącego i sekretarza zebrania
- protokół zebrania założycielskiego (protokół podpisuje przewodniczący i sekretarz zebrania)
- uchwała o wyborze zarządu oraz uchwała o wyborze organu kontroli wewnętrznej, np. komisji rewizyjnej (nie trzeba robić tego na zebraniu założycielskim, ale jest to najwygodniejsze)
Rejestracja w sądzie
Sądem właściwym dla rejestracji stowarzyszeń jest sąd rejonowy, mający siedzibę w mieście będącym siedzibą wojewody (sąd rejestrowy).
W sądzie należy złożyć wypełnione formularze wniosków wraz z dołączonymi dokumentami (wszystkie w dwóch egzemplarzach, warto też zachować po egzemplarzu w archiwum stowarzyszenia):
- statut stowarzyszenia
- protokół z zebrania założycielskiego
- lista członków założycieli
- podjęte na zebraniu uchwały – o powołaniu stowarzyszenia; o przyjęciu statutu; o wyborze komitetu założycielskiego; jeśli takie uchwały podjęliśmy to także uchwałę o wyborze zarządu i uchwałę o wyborze komisji rewizyjnej
- jeśli stowarzyszenie rejestruje działalność gospodarczą, składa również uwierzytelnione notarialnie albo złożone przed sędzią lub upoważnionym pracownikiem sądu wzory podpisów osób upoważnionych do reprezentowania stowarzyszenia, zazwyczaj są to członkowie zarządu (sposób reprezentacji określa statut);
Nie ma obowiązku składania dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu/nieruchomości (np. umowy najmu), w którym ma być wykonywana działalność stowarzyszenia. Ale sąd może zażądać takiego dokumentu. Nawet, jeżeli KRS nie zażąda umowy użyczenia lub najmu lokalu, to warto jednak zadbać o sporządzenie takiego dokumentu, ponieważ będzie on niezbędny, gdy po zarejestrowaniu stowarzyszenia będziemy starać się w urzędzie skarbowym o nadanie organizacji numeru NIP.
Wniosek o rejestrację nowego stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym i wszystkie formularze podpisuje komitet założycielski.
Członkowie komitetu założycielskiego muszą, w ciągu 7 dni od dnia zamknięcia zebrania założycielskiego, złożyć we właściwym sądzie formularze o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym wraz z wymaganymi dokumentami.
Sąd ma 3 miesiące, od dnia złożenia wniosku, na rozstrzygnięcie wniosku o zarejestrowanie stowarzyszenia, przy założeniu, że nie ma żadnych uchybień formalnych.
Sąd rejestrowy wysyła do starosty (organ nadzorujący) odpis wniosku o rejestrację wraz z załącznikami. Starosta ma 14 dni, licząc od dnia doręczenia wniosku, na ustosunkowanie się do złożonego wniosku.
Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego, czyli od daty postanowienia podjętego przez sędziego/referendarza o wpisaniu stowarzyszenia do rejestru.
Opłaty
Postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszenia do KRS jest wolne od opłat sądowych i stowarzyszenie nie powinno płacić za rejestrację w KRS.
Stowarzyszenie wnioskujące o wpis do KRS musi jednak liczyć się z opłatami za:
- wpis do rejestru przedsiębiorców w KRS (czyli jeśli rejestruje działalność gospodarczą), opłata = 1000 zł
- ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (czyli jeśli rejestrują się w rejestrze przedsiębiorców, ponieważ chce prowadzić działalność gospodarczą); opłata = 500 zł; sąd nie może zwolnić z opłaty za ogłoszenie w MSiG.
Tak więc rejestracja stowarzyszenia, które nie rejestruje działalności gospodarczej powinna być bezpłatna. A rejestracja stowarzyszenia, które rejestruje jednocześnie działalność gospodarczą będzie kosztowała 1500 zł (1000 zł za wpis do rejestru przedsiębiorców + 500 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym).
Można ubiegać się o zwolnienie z opłaty do rejestru przedsiębiorców. Opłatę za ogłoszenie w monitorze trzeba uiścić zawsze.
